Bugnk makalemin konusu, Kuran da ok fazla getii ve Allah bu konuda bizleri uyard halde, zerinde hi konuulmayan, hatta bu yanl ok fazla yaptmz ZAN konusu zerine olacak. nce bu kelimenin anlamn doru anlayalm ki, ayetlerde Allah bizleri hangi konuda dikkatle uyaryor, onun farknda olalm. ZAN kelime anlam olarak, SANI anlamna gelir. Sanda kant ve delil olmad halde, bir eyin yle olduunu sanmak, yani zannetmek dnmek anlamndadr. GNMZDE KULLANILAN BR BAKA KELMEYLE SYLEMEK GEREKRSE, RVAYET ANLAMINA GELR. RVAYETTE SYLENT ANLAMINDADIR. nk RVAYETTE, ZANDA, SANIDA doruluundan emin olunamayacak, ak kant delili olmayan sylenti bilgilerdir. Bizlerinde ok fazla kullandmz bir kelimedir ki, ZANNETMEK, YLE SANMAK ayn anlamlara gelir. Sizce byle bilgilerle din yaanr m? Ltfen unutmayalm, din Allah n dinidir ve yalnz onun hkmleri ile yaanr. Onun iinde Allah imannz yaarken, EMN OLMADIINIZ ZAN, SANI, RVAYET BLGLER LE SAKIN HAREKET ETMEYN, SANI-RVAYET SZLERN ARDINA SAKIN DMEYN, DYE BZLER UYARIYOR. Gelelim bu konuda ki Kuran dan uyarlara.


Necm 28: Hlbuki onlarn bu hususta hibir bilgileri yoktur. ONLAR SADECE ZANNA UYUYORLAR. phesiz zan, hakikat namna hibir ey ifade etmez. (Diyanet meali)


Hucurat 12: Ey iman edenler! ZANNIN BROUNDAN SAKININ. nk zannn bir ksm gnahtr. Birbirinizin kusurlarn ve mahremiyetlerini aratrmayn. BRBRNZN GIYBETN YAPMAYIN. HERHANG BRNZ L KARDENN ETN YEMEKTEN HOLANIR MI? te bundan tiksindiniz! Allaha kar gelmekten saknn. phesiz Allah tvbeyi ok kabul edendir, ok merhamet edendir. (Diyanet meali)


Bu iki ayet bile ZANNA uymann, bir Mslman iin ne kadar tehlikeli olduunu gsteriyor bizlere. Ayete dikkat ettiyseniz, Allah inanlarn yaarken, ellerinde kesin bir kantlar, bilgileri olmad halde, atalarndan kendilerine ulaan rivayet, zan, san bilgileri sanki kesin doruymu gibi kabul edip, inanmalarnn yanlln anlatyor ve bizlerde ayn yanl yapmayalm diye uyaryor. Dier ayette ise, ZAN konusunda uyararak, ZAN yani SANI yani RVAYET bilgilerin genel ounluu bizleri Allah yolundan saptracan ve bizlerin bu bilgilerden saknmamz gerektii uyarsn yapyor. Elbette zan bilgilerin, yani rivayetlerin azda olsa bir ksm doru olabilir diyor Allah, ama doruluunu anlayabilmemiz iinde, ZAN VE RVAYET OLMAYAN, EN DORU EN SALAM ALLAH IN VAHY LE ZAN VE RVAYET BLGLER KARILATIRIP, ONUN ONAYINI ALDIKTAN SONRA NANMALIYIZ. Allah ne diye uyaryordu bizleri Nisa 87. ayetinde. SZ BAKIMINDAN ALLAHTAN DAHA DORU KM VARDIR! Eer bizler bu ve benzeri birok ayete iman ediyorsak, SZLERN EN DORU EN GZEL OLAN ALLAH IN SZLERNE GVENP, ONLARA UYARAK SANI VE RVAYETLERN ARDINA ASLA DMEMELYZ. BZLER ALLAH EMRETMED HALDE, BUNLARDA ALLAH IN EMR DYE NANDIIMIZ, O KADAR OK ZANLARIMIZ, SANI VE RVAYET NANLARIMIZ VAR K, DORUSU SYLEYECEK SZ BULAMIYORUM.


Hucurat suresi 12. ayetinde Allah n verdii rnek ok dikkat ekicidir. Birbirinizin gybetini yapmayn diyor. Gybet bir kiinin arkasndan doruluundan emin olamayacamz, o kii hakknda ho olmayan szlerin sylenmesi anlamndadr. Biz Mslmanlar, Peygamberimize ait olduunu iddia ettiimiz, onca rivayetleri neredeyse her gn camilerde ve birbirimize her gn anlatyor aktaryoruz. PEK, HANGMZ BU RVAYET HADSLERN, GEREKTEN PEYGAMBERMZE AT OLDUUNDAN EMN OLABLR? YA ALLAH IN UYARDII GB, RVAYET EDLEN HADSLERN BROU YALAN VE FTRALARLA DOLU SZLERSE, ne olur bizlerin hali hesap gn. Elbette rivayet edilen hadislerin iinde doru bilgiler, szlerde vardr ama BUNUN AYRIMINI ELMZDEK ER LE DORUYU BRBRNDEN AYIRAN FURKAN LE KARILATIRIP, DORUYU ORTAYA IKARMALIYIZ. Peygamberimiz maherde ahit olarak arldnda, ben bu szleri asla sylemedim bana iftira atmsnz, benim mmetim emin olmad SANI, RVAYET SZLERN ARDINA DMEZ, BRBRNN GIYBETN YAPMAZ, yalnz Kuran n ipine sarlr dediinde, sizce bizlerin hali ne olur? DNMEK BLE STEMYORUM. Kuran n ZAN yani emin olamayacamz RVAYET bilgiler konusunda bizleri, nasl uyard dier ayetlere bakalm.


Enam 116: EER YER YZNDEKLERN OUNA UYARSAN, SEN ALLAH YOLUNDAN SAPTIRIRLAR. ONLAR ANCAK ZANNA UYUYORLAR VE ONLAR SADECE YALAN UYDURUYORLAR. (Diyanet meali)


Yunus 36: ONLARIN OU ANCAK ZANNIN ARDINDAN GDER. OYSA ZAN, HAK NAMINA HBR EYN YERN TUTMAZ. phesiz Allah, onlarn yapmakta olduklarn hakkyla bilendir. (Diyanet meali)


Fussilet 23: RABBNZ HAKKINDA BESLEDNZ TE BU ZAN VAR YA, SZ O MAHVETT VE KAYBEDENLERDEN OLDUNUZ. (Mehmet Okuyan meali)


Allah n ZAN yani SANI, RVAYET szlerin peine taklarak, doruluundan emin olamayacamz bilgilere sanki doruymu gibi inanmann, bizleri Allah n huzurunda nasl bir son beklediine, ok gzel rnekler veriyor ve bunlar syleyenlere Allah, ONLAR YALAN UYDURUYORLAR DYOR. Peki, bizler bu uyarlardan dersler alyor muyuz? Ne yazk ki hayr. Allah, emin olmadnz bilgilerin ardna dmeyin diye uyardka, bu bilgileri bizler yle bir konuma getiriyoruz ki, adeta Kuran aklayan, anlatan olmazsa olmaz bilgiler olduuna inanyor, BU HADSLER/SZLER olmasayd Kuran anlalamazd, kapal kalrd diyerek irkin batana, boazmza kadar batyoruz.


Allah Enam 116. ayetinde, ounluk rivayetlere inanyor siz aznlklara m uyacaz diyenlerin hatalarn yzlerine vururcasna, SAKIN OUNLUA UYMAYIN, NK ONLAR ZANNA YAN SANIYA, YAN EMN OLAMAYACAKLARI RVAYETLERE NANIYORLAR, ONLARIN SZLERNE NANIRSANIZ, SZ ALLAH IN YOLUNDAN SAPTIRIRLAR, diye uyard halde, bizler Kuran ile buluamadmz iin hala, yalnz Kuran ile slam yaanmaz diyerek ZAN, SANI, RVAYET BLGLER DN DYE YAAMAYA, ISRARLA DEVAM EDYORUZ.


Yunus 36 ve Fussilet 23. ayet, ok net ZAN KONUSUNDA yapt ikazlarn tekrarlyor ve iman ettiini syleyenlerin ounluunun, atalarnn rivayet, zan ieren inanlarn yaamaya devam ettiklerini ve ZANNIN, RVAYETLERN HAK NAMINA ALLAH KATINDA H BR DEERNN OLMADIINI ZELLKLE BLDRYOR BZLERE. Ne yazk ki bizler, rivayet, san bilgileri yle bir konuma getirdik ki, bu rivayet bilgiler adeta Kuran n nne geirdiimiz yetmiyormu gibi, bu szlerin/hadislerin, ayetlerin hkmn dahi kaldrdna inanmakta bir saknca grmyoruz.


Fussilet 23. ayet, aslnda yaptmz yanllarmza son noktay adeta koyuyor ve nasl uyaryordu hatrlayalm. nancmz, dinimizi yaarken Allah n aklamad, bahsetmedii konular da Allah a nispet ederek syleyip, bunlara inanmamzn yani ALLAH KONUSUNDA ZAN DA, SANIDA BULUNARAK RVAYET EDLEN SZLERE NANMAMIZIN, BZLER MAHVETTN VE BYLECE KAYBEDENLERDEN OLDUUMUZ UYARISINI YAPIYOR.


Bizler Kuran dan uzaklatrldmz iin ZAN, SANI VE RVAYETLERE inanp, batl dncelerin ardna yle bir dtk ki, adeta kitap Ehlinin yapt yanllar yaparak, Allah a iftira attmzn farknda bile deiliz. Fussilet 23. ayete benzer, gemi toplumlarn yapt yanllara, bir baka rnei de hatrlatmak istiyorum.


Nahl 35: Mrikler dediler ki ALLAHIN TERCH FARKLI OLSAYDI ONUNLA ARAMIZA HERHANG BR EY KOYUP KULLUK ETMEZDK; BUNU BZ DE YAPMAZDIK ATALARIMIZ DA. Allahn haram kldndan bakasn haram klmazdk. Onlardan ncekiler de byle yapmlard. Elilere, her eyi ortaya koyan tebliden baka ne der? (Sleymaniye vakf)


Aslnda bu rnek, bizlere ok eyler anlatyor ama Kuran yeterli grmeyip, ZAN, SANI VE RVAYETLER din edinirsek, ayn yanllar, bizlerde yapmaya devam ederiz. Gemi toplumlar, yanl inanlarna Kant yarata bilmek ve inanlarna devam edebilmek iin, Allah a iftira atmaktan ekinmeyerek, ZANDA BULUNMULAR, yaptklar byk gnahlarn sebebi adeta Allah dr deme gafletine dmlerdir. Peki, gnmzde bizler farkl bir yol mu izliyoruz? Ltfen ayetin son cmlesini tekrar okuyunuz. ALLAHIN ELLERE, APAIK TEBLDEN BAKA NE DER K, DYE HEM UYARI HEMDE SORU SORUYORSA BZLERE, NASIL OLURDA BZLER ALLAH IN ELLERN, ADETA ALLAH IN DNDE ORTAI YAPARIZ? Syleyecek ok ey var, ama anlamamakta srar edip gzleri perdelenmileri, gnlleri mhrlenmileri gereklerle buluturmak ok zor.


Ne yazk ki bizlerin Kuran ile bamz kestikleri iin, tm bu gereklerden habersiz sanki Allah a inatla, Kuran n uyarlarnn tam tersini yapmaya devam ediyoruz. Deerli dostlarm. Allah n Kuran da yapt uyar ve ikazlarnn farknda olmak istiyorsak, Allah n bizler iin gnderdii FURKANI, doru anlayalm ki, ERYLE DORUYU AYIRABLELM. Bunu yapmaz da, her sylenene ZANNA, RVAYETE inanrsak, inann hesap gn hesabn veremeyen, aknlklar iinde kalan, Allah a ve Elisine iftira atan, yzleri simsiyah kesilmi, Allah n kullar arasnda oluruz.


DLERM CMLEMZ, KURAN GEREKLERNN FARKINDA OLAN, ZAN, SANI VE RVAYETLERDEN UZAK, MANINI ARI-DURU ALLAH IN KTABI KURAN A SARILARAK YAAMA ABASINDA OLAN, KULLARINDAN OLURUZ.


Sayglarmla
Haluk GMTABAK


https://kuranadavet1.wordpress.com/


https://twitter.com/KURANA_DAVET


http://www.hakyolkuran.com/


https://www.facebook.com/Kuranadavet1/


https://hakyolkuran1.blogspot.com/