Bu makalemde sizleri, gnmzde ok fazla istismar edilen, RBA/FAZ konusu zerinde dnmeye davet etmek istiyorum. Bu konu adeta mezheplerin ve cemaatlerin kendileri tarafndan ekillendirilmi, adeta Allah n Kuran da emrettii konunun dna kartlmtr. Ltfen faiz konusunu bizlere retilen rivayet ve san bilgiler nda deil, Allah n ayetleri nda dnerek anlamaya alnz. Bu konu ile ilgili ayeti nce yazalm, daha sonra hi kimsenin etkisinde kalmadan, ayetler zerinde dnerek konuyu birlikte anlamaya alalm.

Ali mran 130: Ey o btn iyman edenler! YLE KAT KAT KATLAYARAK RBA YEMEYN, Allah dan korkun ki felah bulasnz. (Elmal orijinal meali)

AYET ZERNDE DKKATLE DNDNZDE, RBAYI YAN FAZ KAT KAT FAZLA ALMAYIN DYE UYARIYOR ALLAH. Dikkatinizi ekerim almayn demiyor, kat kat almayn diyor, buras nemli. Peki, Allah bu ayette bu uyar ile bizlere ne anlatyor? sterseniz nce Arapa RBA kelimesinin tam karlnn, gnmzde sylendii gibi Arapada her durumda Faiz kelimesi ile ayn olup olmadna bakalm. Araplar Riba/faiz kelimesini kullandklar gibi, genelde bizim dilimizde de sklkla geen STSMAR kelimesini genellikle kullanyorlarm. Gerektende ok dikkat ekici ve de ok doru bir anlam. KURAN DA BAHSEDLEN RBA DA, KAT KAT ARTIRILARAK, YAN BORLUYU STSMAR EDEREK PARANIN GER ALINMASIDIR. nk RBA ve FAZ kelimesi kullanld yere gre, gnmzde ok farkl anlamlara gelebiliyor. stismar kelimesinin anlam da SMRMEK, SEMRMEK anlamlarna geliyor ki, buda Kuran da geen RBA kelimesinin tam karl. Riba ya da faiz kelimesi, aslnda basit anlamda FAZLALIK anlamna geliyor. EER VERDNZ BORCU GER ALIRKEN, ANA PARAYA LAVE EDLEN BU FAZLALIK HAKSIZCA, ADALETSZCE KATLANMI YKSEK BR FAZLALIKSA, TE BUNA RBA DYEBLRZ VE ALLAH BUNU YASAKLIYOR VE HARAM DIR DYOR. YOK, EER GNMZ ARTLARINDA, ANAPARANIN DEERN KORUMAK N, ENFLASYON ORANINDA ADALETL BR FAZLALIKSA, BUNU ALLAHIN YASAKLAMADIINI AYETTEN ANLIYORUZ. Gnmzde devletler bile, bizim lkemizde dahil her yl baz vergileri artrrlar, peki neden? nk alnan vergi enflasyon orannda dk kalyor da ondan. Hatta internetten aratrnz, gemi yllarda Diyanetin bile farkl yerlerden, faiz geliri elde ettii ortaya knca, fark ettik hazineye iade ettik gibi bir aklama yaplmt. Ltfen bu aldatmacalara kanmayalm. Allah ayetinde ne emrediyor, onu anlamaya alalm.

Allah neden ayette RBA kelimesini kullanm olabilir zellikle, bunu nce mutlaka anlamalyz. nk Allah bu ayette, verdiiniz borcu geri alrken istismar etmeyin, karnzdaki kiiden kat kat geri almayn da diye bilirdi. Demek ki RBA kelimesi ile de Allah, bizlere daha farkl bir eyler anlatyor olmal. Bu kelimeyi dikkatle aratrdmzda RBA NIN, YARADILIIMIZDAK RABB GREMEMEK, FARK EDEMEMEK VE BYLECE GZLER KR OLMUCASINA, AHS MENFAAT IKARLARIMIZIN PENE DMEK, OLARAK RBAYI ANLAMAMIZ, yanl olmaz diye dnyorum. Allah insanlarn karde olduunu ve birbirilerine yardmc olmalarn emreder. Yani bencillik yapmadan, Rabbimizi unutmadan diyalog iinde olmalyz. mtihanmzn gerei budur. Bakara 276. ayetinde de Allah, Ribadan gelen fazlal yok eder, yani hayrn gremezler dedikten sonra, sadakalar bereketlendirir diyerek, insanlarn birbirilerine iyi niyetle yardm sever olunmasn emreder.

Gnmzde bizlerin anlayaca ekliyle Riba kelimesini anlamak istiyorsak, bu kelimenin tam karlnn TEFECLK olduunu syleyebiliriz. YAN RBA ADALETSZ, HAKSIZ ARTI ANLAMINA GELR. BR BAKA DEYLE RBA, ART KOULMU DAYATILMI, ALTINDAN KALKILAMAYACAK KARILIKSIZ FAZLALIK, DYE DE TARF ETMEMZ DORU OLUR. nk tefeciler, zor durumda kalan bir insana verdii borcu, karsndaki insann kendisi gibi Allah n bir kulu olduunu unutarak, bencillik yaparak onu can elinden vurup mahvetmek, varn younu elinden alarak, adeta gzleri kararm eytan misali bir davranta bulunmak, olduunu syleyebiliriz. Merhum Elmal, Bakara suresi 278. ayeti bakn nasl tercme ediyor.

EY O BTN YMAN EDENLER! ALLAH DAN KORKUN VE RBA HSABINDAN KALAN BAKAYAYI BIRAKIN. EER GEREKTEN MMNLERSENZ. Bakara 278

Bu ayeti tercme edenlerin bir ksm bu ayetin son ksmn, Faiz alacaklarnz terk edin diye yazmlar. Hlbuki Allah Ali mran 130. ayetinde verdiiniz borcu lsnce aln, yani kat kat fazlasyla deil, bor verdiiniz gnn deerinde geri aln hkmn vermitir. Bakara 278. ayetinde de ayn uyar yaplyor ve bor verdiiniz, zor durumdaki kiilerden paranz geri alrken, kat kat artrarak Ribay almayn, verdiiniz parann dnda ilave edip alacanz, doru hesaplayp ilave edin, fazla sakn almayn diye uyaryor ve gerek Mmin byle yapar diyor. TAB H FAZLALIK ALMAK STEMYORSANIZ ALMAZSINIZ BU SZE KALMI. AMA ALLAH BOR ALIP VERME KONUSUNA AIKLIK GETRYOR VE YAPILMASI GEREK SYLYOR. Bu konuyu daha iyi anlayabilmek iin, ayetin devamna bakalm imdide.

Bakara 279: Eer byle yapmazsanz, Allah ve Resulyle savaa girdiinizi bilin. Eer tvbe edecek olursanz, ANAPARALARINIZ SZNDR. BYLECE SZ NE BAKALARINA HAKSIZLIK ETM OLURSUNUZ, NE DE BAKALARI SZE HAKSIZLIK ETM OLUR. (Diyanet meali)

Demek ki o gnk toplumlar bir birilerine bor verirken, eski adetlerini uyguluyorlar ve yaradl gereklerinden uzak, bir birlerine yardmc olmak yerine, maddiyat dnerek ok fazlasyla geri alyorlarm. UNUTMAMAMIZ GEREKEN BR KONUYU, HATIRLATMAK STERM. O GNK TOPLUMLARDA, GNMZDEK GB BR ENFLASYON, PARANIN DEER KAYBETMES GB BR SORUN YOK. Ama Kuran her aa hitap ettii iin, ayetlerde ileride bamza gelecek her soruna, dnenler iin cevap var krler olsun. Allah da bu ayetinde kullarn uyaryor ve ANAPARALARINIZ SZNDR DYOR. Peki, anaparalarnz sizindir dedikten sonra, nasl bir aklama yapyor buras ok nemli. BYLECE SZ NE BAKALARINA HAKSIZLIK ETM OLURSUNUZ, NE DE BAKALARI SZE HAKSIZLIK ETM OLUR. Demek ki asl ama bor vereninde, alannda hakszla zarara uramamas. Onun iin Allah paranz geri alrken, kat kat fazlasyla geri almayn, paranzn deer kayb orannda aln diyor. Ama bor vereninde, alannda zarara uramamas. Dnen ve akleden, Allah n ayetlerini doru anlayabiliyor. Birilerinin dayatmalarna, batl szlerine kr krne inananlar ise gereklerle buluamyor.

Gelin bu ayetler zerinde, gnmz artlar nda birlikte dnelim. Siz gnmzde bir arkadanza yz bin lira bor verdiniz. Bir yl sonra o paray yine Allah yz bin lira olarak m geri aln diyor, siz bylemi anladnz Allah n uyar ve ikazlarndan? Elbette hayr. ALLAH BOR VERDNZ TARHTE, VERDNZ ANAPARANIN DEER NSPETNDE GER ALIN, SAKIN FAZLASIYLA ALMAYIN DYOR. H KMSE YAN ALANDA VERENDE ZARARA URAMASIN UYARISI YAPILIYOR. Elbette fazlasn, parann deer kaybn, almak istemeyen almaz, bu konu farkl. Bizlere den ayetin ne anlattn doru anlamak olmaldr. Yani bir yl iinde verdiin parann deeri, enflasyon orannda ne kadar dmse, O kadar fazlasyla aln, sakn fazla almayn diye ikaz ediyor. Buna siz ister faiz deyin, ister enflasyon pay deyin. Yani bor verdii gn, anaparan hangi deerdeyse, alacan zamanda, anaparan O deerde geri alnmaldr. Bunu siz gnmzde, altnla ya da dvizle de karlatrabilirsiniz. Ya da bor verirken, altn ya da dviz verip, alrken ayn ekilde de alabilirsiniz. Altn olarak bor alan bir kii ne yapyor, iini grmek iin bozduruyor iini gryor. Aradan diyelim bir yl geti size altnnz geri verecek, bu arkadamz altn alyor tabi alrken daha yksek fiyata alyor. te aradaki bu fark ister altn alrken olsun, ister fazladan verilen para olsun enflasyon snrlar iindeyse, Allah bunu yasaklamyor. Devletler bile alacaklarn zamannda demeyenlerden gecikme faizi alr. Bunun nedeni, vergisini zamannda deyen ile demeyen arasnda doacak adaletsizlii nlemek iindir. LTEN GNMZDE BU KONUYU, KEND IKARLARI DORULTUSUNDA KULLANMAYA VE TOPLUMU YANLI BLGLERLE ALDATMAYA ALIANLARIN TUZAINA DMEYELM.

Bankalardaki FAZ de, aslnda verdiim rnekten farkl deildir. Bankalar, ortaya kan enflasyon orannda bir deer biip oran belirler, parasn bankaya yatranlara verir. Paraya ihtiyac olanlarda, bankadan bor alr ve yine zerine gnn artlarna gre bir fark koyarak bankaya geri der. BUNUN KURAN DA GEEN KAT KAT ARTIRILMI RBA LE HBR LGS YOKTUR. Eer bu oran, adaletsizce kat kat fazla denmeyecek ekilde belirlenmi ise elbette Kuran n bahsettii RBA dr diyebiliriz. Ama bunu bankalarn yapmasna zaten, devleti ynetenler izin vermez. Dikkat ederseniz her lkede, bankalarn uygulad faiz oranlar farkldr. nk bu oranlar lkelerin enflasyonlar, yani lkeleri ynetenlerle ilgilidir. lkenin parasnn deeri dtnde enflasyon artar ve bankalarn faiz oranlar ykselir. Tersi durumunda der.

lkemizdeki bankalarn faiz oranlar, rnein yzde 15 iken, Avrupa da ki ya da ekonomisi gelimi lkelerin bankalarn faiz oranlar, yzde 2 ya da 3 gemez. Hatta insanlar bankalardan aldklar bor para ile evler, arabalar rahatlkla alabiliyorlar. Bu lkelerde yaayanlarda bundan hi ikyeti deiller, nk ekonomisi dzenli lkelerde alanlarn aldklar cret, bankalardan aldklar borcu, krediyi rahatlkla karlayabiliyor. Bunun farkl oluu, tekrar ediyorum, lkelerin para deerleri ve enflasyonla ilgilidir.

Toplum bu konuda ne yazk ki aldatlyor. Hi aklama yapmadan, Allah n Kuan da emrettii NAS yani Riba-faiz konusundaki hkm izah edilmeden, Faiz haram dr deniyor. Faiz haramdr denerek, bankalar yada katlm bankalar enflasyon orannn altnda ana paraya bir getiri yani faiz saladklarnda, bankaya para yatran bir kiinin ana paras enflasyonda eriyecek, deeri decektir. Bylece bankaya para yatran, zarara uratlm olacaktr. yle rnek vermek isterim. Gnmzde enflasyon yzde 20 olduunu farz edelim. EER PARASINI BRKTREN BR VATANDA, BANKALARDA YA DA KATILIM BANKASI DEDKLER YERLERDE, PARASINI YZDE 20 NN ALTINDA DEERLENDRMEK ZORUNDA KALIYORSA, BYLE KLERN ANAPARALARI HER GN ERYOR, ALIM GC DYOR DEMEKTR K, BUDA HAKSIZLIK VE ADALETSZLKTR.

Allah bakara 279. Ayetinde, bizleri ve bizleri ynetenleri bu konuda uyaryor ve anaparamzn deerini koruyacak bir dzenin korunmasyla, hem paras olanlara, hem de o paray bakalarna bor verenlere, adaletli olunmas uyarsn yapyor. Ltfen Allah n ayetlerinin anlamn eip bkerek, kendi dncelerimize alet etmeyelim ve bunlar kendi karlarmza kullanmayalm. nann bunun acsn toplum olarak, hep birlikte ekeriz.

Sayglarmla
Haluk GMTABAK


https://kuranadavet1.wordpress.com/

https://twitter.com/KURANA_DAVET

http://www.hakyolkuran.com/

https://www.facebook.com/Kuranadavet1/

https://hakyolkuran1.blogspot.com/